Wnioski do pobrania | ePUAP - Załatw sprawę w urzędzie | Kontakt i lokalizacja wydziałów UM | Deklaracja dostępności

joombig banner rotation images

Menu

Rozstrzelani żołnierze AK Bełchatów_Kulik_Szelągowski_Tyszke25 marca bełchatowianie przypomną czterech żołnierzy AK, zamordowanych w 1942 roku. Uczczą także 76. rocznicę powstania Armii Krajowej. Kim byli Szelągowski, Kowalczyk, Tyszke i Kulik, których nazwiska przywołuje się mówiąc o bełchatowskim podziemiu?

 

Uroczystości, które odbędą się na bełchatowskim cmentarzu 25 marca, łączą w sobie pamięć o dwóch ważnych wydarzeniach. W tym roku przypada 76. rocznica powstania Armii Krajowej – zakonspirowanej siły zbrojnej Polskiego Państwa Podziemnego w latach II wojny światowej. Drugim przywoływanym wydarzeniem jest rocznica rozstrzelania czterech żołnierzy bełchatowskiego podziemia. Tadeusz Kowalczyk, Jan Szelągowski, Jan Tyszka i Zygmunt Kulik byli żołnierzami Armii Krajowej, rejonu ,,Bełchatów”.

 

Pierwszy zginął dowódca rejonu 36-letni Jan Szelągowski (pracował w Zakładzie Elektrycznym, potocznie nazywanym ,,Elektrownią”, przy ul. Czyżewskiego). Hitlerowcy przyszli wieczorem 21 lutego do pokoju, który razem z żoną wynajmował przy ul. 1 Maja. Zgarnęli dokumenty z biurka, tych – ważniejszych – w szafie nie znaleźli. Jana zabrali na posterunek przy ul. Piłsudskiego, został rozstrzelany w drodze do aresztu. Jak opowiada Zofia Januszowa we wspomnieniach spisanych przez Jadwigę Nadanową, 22 lutego jego zwłoki leżały w Straży Ogniowej przy ul. Narutowicza.

 

Dwa tygodnie później Niemcy przyszli po najmłodszego z całej czwórki, 25-letniego, Tadeusza Kowalczyka. Historia aresztowania znana jest z opowieści jego siostry Stefanii Bykowskiej. Gdy niemiecka policja pojawiła się w domu na Placu Wolności, Kowalczyk był w pracy – na stolarni przy ul. Kościuszki. Ostrzegł go kuzyn wysłany przez rodzinę, zdążyłby uciec, ale nie chciał. Po zatrzymaniu siostra jeszcze przez cztery dni nosiła Tadeuszowi jedzenie do aresztu (mieścił się w dzisiejszym budynku sanepidu).

 

Pomnik AK w Bełchatowie

Później okazało się, że Kowalczyk został rozstrzelany w dniu zatrzymania razem z Janem Tyszke, 36-letnim pracownikiem banku i Zygmuntem Kulikiem, 37-letnim fotografem. Niemcy zabili akowców 7 marca, w drodze z posterunku przy ul. Piłsudskiego do aresztu, obok ogrodu Balda - dziś w tym miejscu jest boisko I LO im. Broniewskiego. Jak wspomina Stefania Bykowska, o śmierci trójki opowiadali Żydzi, którzy na ręcznych wózkach przewozili ciała na cmentarz. Mówili, że Tadeusz Kowalczyk żył najdłużej i wzywał pomocy.

 

Jan Szelągowski i zamordowani trzy tygodnie później jego ludzie pochowani zostali pod parkanem na cmentarzu, bez trumien. Ciała ekshumowano w 1946 roku i pochowano w miejscu, w którym spoczywają do dzisiaj. W 1961 roku ufundowano tablicę upamiętniającą całą czwórkę. Znajduje się na boisku liceum w miejscu rozstrzelania Kowalczyka, Tyszki i Kulika.

 

Pamięć o czterech bełchatowskich żołnierzach AK i samej formacji przywołana zostanie 25 marca podczas uroczystości na bełchatowskim cmentarzu. Rozpocznie je o godz. 10 msza święta w kaplicy cmentarnej. Po nabożeństwie wszyscy zebrani przejdą pod pomnik żołnierzy AK, gdzie Apelem Poległych, modlitwą i minutą ciszy oddadzą hołd poległym. Pomnik czterech żołnierzy na cmentarzu został odbudowany i odsłonięty w 2000 roku.

 

Organizatorem obchodów są członkowie Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej Koło w Bełchatowie przy wsparciu urzędu miasta.

 

Wspomnienia o Janie Szelągowskim, Tadeuszu Kowalczyku,
Janie Tyszke i Zygmuncie Kuliku pochodzą z broszury
,,Z dziejów bełchatowskiej konspiracji 1942 rok”, wydanej przez
Regionalne Stowarzyszenie Społeczno-Kulturalne, 2000 r.

 

Tadeusz Kowalczyk był najmłodszy z czwórki rozstrzelanych. Miał 25 lat.

 

Tadeusz Kowalczyk AK


 


Miasto Bełchatów

ul. Kościuszki 1, 97-400 Bełchatów; tel: +48 447335116, +48 447335115; email: um@belchatow.pl
www.belchatow.pl
Wydawca: Urząd Miasta Bełchatowa, ul. Kościuszki 1, 97-400 Bełchatów
Kontakt do redakcji: a.duda@um.belchatow.pl
Zespół redakcyjny: Aleksandra Duda - Andrzejewska, Anna Przydryga, Kryspina Rogowska, Piotr Kurzydlak, Tomasz Kałużyński
 

Wszystkie prawa zastrzeżone - belchatow.pl 2021

belchatow.pl | invest.belchatow.pl | decydujemy.belchatow.pl | zobacz.belchatow.pl