Wnioski do pobrania | ePUAP - Załatw sprawę w urzędzie | Kontakt i lokalizacja wydziałów UM | Deklaracja dostępności

joombig banner rotation images

Menu

Bełchatów będzie mieć Strategię adaptacji do zmian klimatu

Mówiąc ,,klimat", myślę ,,człowiek". Zmieniający się klimat wpływa na warunki życia mieszkańców miast. Dotyczy to także Bełchatowa i jego mieszkańców. Fale upałów, intensywne opady deszczu, burze dały się we znaki w ostatnich latach mieszkańcom i służbom miejskim. Potwierdzają to analizy przeprowadzone przez Instytut Ochrony Środowiska – Państwowy Instytut Badawczy w ramach opracowania „Strategii adaptacji do zmian klimatu miasta Bełchatowa do roku 2025 z perspektywą do 2030” przygotowanej w ramach projektu ClimCities. W dokumencie tym dokonano diagnozy wrażliwości miasta na zmiany klimatu, a dla stwierdzonych zagrożeń klimatycznych wspólnie z Miastem opracowano plan działań, który pomoże mieszkańcom w przystosowywaniu się do nowych warunków klimatycznych.

 
Wyniki analiz klimatycznych dla miasta wskazują na systematyczne ocieplanie klimatu. Groźne dla zdrowia upały, warunki, gdy temperatura przekracza 30 stopni C, występują w Bełchatowie coraz częściej (rys. 1). W 2015 r. zanotowano aż 26 dni z taką temperaturą, 19 takich dni podrząd stanowiło najdłuższą w badanym okresie falę upałów. Upały w mieście są szczególnie dotkliwe. Zabudowane powierzchnie poprzez nagrzewanie się potęgują stres termiczny, na który narażeni są mieszkańcy, zwierzęta i zieleń miejska. 
 

Źródło. Strategia adaptacji do zmian klimatu Miasta Bełchatowa

 

 

Rys. 1. Liczba dni z temperaturą maksymalną większą od 30°C.
Wykres pokazuje, że zwiększa się liczba dni upalnych w roku. Odczuwanie upału jest dotkliwsze,
gdy minimalna temperatura w ciągu doby nie spada poniżej 20
C (mówimy wówczas o tzw. nocach tropikalnych). 

 

 

 

 

Źródło. Strategia adaptacji do zmian klimatu Miasta Bełchatowa

 

Rys. 2 Miejska Powierzchniowa Wyspa Ciepła (MPWC) w Bełchatowie na podstawie obrazowania
satelitarnego z dnia 12 czerwca 2015 roku. MPWC pokazuje, jak nagrzewają się różne powierzchnie w mieście.
Widać różnicę temperatury powierzchni pomiędzy terenami zabudowanymi a terenami zieleni miejskiej i wód.
Podwyższenie temperatury powierzchni w słoneczne dni może wystąpić również na obszarach użytkowanych rolniczo (np. przy odkrytej glebie).

 

 

W ostatnich latach w Bełchatowie obserwuje się również wzrost zagrożeń wywołanych intensywnymi, kilkudniowymi opadami deszczu oraz krótkotrwałymi deszczami ulewnymi i nawalnymi. Powodują one wezbrania w Rakówce oraz podtopienia występujące w niektórych obszarach miasta. Coraz więcej dni w roku charakteryzuje się wysokim opadem (rys.2). 

 

 

 

 

Źródło. Strategia adaptacji do zmian klimatu Miasta Bełchatowa.

 

Rys. 2. Liczba dni z opadem większym bądź równym 10 mm (na górze) i 20 mm (na dole).
Wykres pokazuje, że w okresie 1980-2015 wrosła liczba dni z opadem 10 i 20 mm.
Już przy umiarkowanyym deszczu o wysokości 10 mm systemy kanalizacji bywają niewydolne.

 

 

Niekorzystne zjawiska klimatyczne będą się nasilać w przyszłości. Dla Bełchatowa opracowano scenariusze klimatyczne, z których wynika, że do roku 2030 zwiększy się liczba dni upalnych i gorących, fal upałów oraz nocy tropikalnych. Prognozuje się także wzrost wysokości sumy rocznej opadu oraz wzrost liczby dni w roku z opadem dobowym większym bądź równym 10 mm i 20 mm. Jak sobie radzić z opisanymi zagrożeniami klimatycznymi? Podejmując działania, zwiększające zdolności miasta do radzenia sobie z zagrożeniami klimatycznymi, czyli działania adaptacyjne do zmian klimatu. Miasto Bełchatów w Strategii adaptacji podejmuje takie działania. Będą one m.in. miały na celu zwiększenie odporności miasta na powodzie nagłe (miejskie) i rzeczne. Planuje się zwiększenie retencji korytowej rzeki Rakówki, modernizację kanalizacji deszczowej oraz rozwój błękitno-zielonej infrastruktury.

 

Jak kompleksowo podejść do przeciwdziałania powodziom pokazuje przykład miasta Gladsaxe w Danii. W 2011 roku nawalne deszcze doprowadziły do strat na ponad 900 milionów USD. Aby uniknąć podobnych strat w przyszłości, zdecydowano się na przekształcenie miasta i jego otoczenia w przestrzeń przystosowaną do zmian klimatu. Jest kompleksowy projekt zarządzania wodą opadową, a jednocześnie pomysł na tworzenie nowych terenów rekreacyjnych. Jest to największy projekt adaptacyjny w Danii. W ramach projektu powstały m. in. park przyrodniczy Gladsaxe Heights i centrum sportowe Gladsaxe, w których funkcje rekreacyjne połączono z zagospodarowaniem wód opadowych. 

 

 

Źródło. https://www.nordvand.dk/klimatilpasning/hgp/Sider/default.aspx (w języku duńskim)

 

Rys. 3. Ścieżka Wodna w Gladsaxe w Danii. Połączenie zagospodarowania wód opadowych z rekreacją.
Baseny służą do bezpiecznego prowadzenia wód opadowych i zapewniają oczyszczenie wód z zanieczyszczeń. 

 

 

 

Źródło. Robinson J, Jensen, AV.2017. Cities100: 100 solutions for climate action in cities. ISSN: 2446-3892

 

Rys. 4. Centrum Sportowe w Gladsaxe w Danii wybudowane w 2015 r.
Na 20 ha powierzchni powstał teren do uprawiania sportu.
W czasie intensywnych deszczów
teren ten zamienia się w system zbiorników retencyjnych.
Przez większość czasu w roku służy zabawie na powietrzu.

 

 

Ale działania adaptacyjne mogą mieć mniejsza skalę. W Bergen w Norwegii (rys. 5) przez wiele lat próbowano poradzić sobie z wodami opadami i wahaniami poziomu wód gruntowych, które niszczyły zabytkowe budynki nabrzeża Wharf, wpisanego na listę światowego dziedzictwa UNESCO. W odpowiedzi na problemy wodne miasto przygotowało projekt ustabilizowania poziomu wód gruntowych i zagospodarowania wód opadowych. Jednym z rozwiązań w projekcie jest ogród deszczowy, zapewniający retencję wody z opadów atmosferycznych. Jest to obniżenie terenu z odpowiednią roślinnością, dzięki któremu woda jest przechowywana w jego powierzchni, a następnie infiltrowana do podłoża. Ogród deszczowy jest zalewany podczas deszczu, a poprzez spowolnioną infiltrację wody przyczynia się do stabilizacji wód podziemnych i zapobiega uszkodzeniom budynków nabrzeża. Dodatkowo, mniej wody opadowej trafia do systemu kanalizacji miasta.

 

 

Źródło:http://prosjektbryggen.com/redningsaksjonen/vannet/ (w języku norweskim)

 

Rys. 5. Ogród deszczowy w Wharf w Bergen. Ogród deszczowy, został zrealizowany w 2014 r.
Zajmuje powierzchnię 150 m
2 i jest największym ogrodem deszczowym w Norwegii.
Obsadzony jest ponad 700 gatunkami ziół i bylin. Rośliny są odporne na mróz i są to gatunki miejscowe.
Miejsca nasadzenia poszczególnych gatunków w obrębie ogrodu są dostosowane do potrzeb wodnych roślin.

 

 

Działania adaptacyjne służące zagospodarowaniu wód to nie tylko sposób radzeniu sobie z intensywnymi opadami. Działanie te – oparte na ekosystemach, służą poprawie klimatu lokalnego, pomagają łagodzić skutki upałów i susz, służą ochronie różnorodności biologicznej, poprawiają estetykę przestrzeni publicznych. Działania adaptacyjne podnoszą jakość życia mieszkańców miasta.

 

Małgorzata Hajto, Agnieszka Kuśmierz, Anna Romańczak - IOŚ-PIB
Anne Maren Erlandsen, Haakon Vennemo, Sofie Waage Skjeflo - Vista Analyse

 

 

 

 

Miasto Bełchatów jest partnerem Instytutu Ochrony Środowiska - Państwowego Instytutu Badawczego w projekcie „Climate change adaptation in small and medium size Cities” dofinansowanym ze środków Mechanizmu Finansowego EOG 2009-2014 w ramach Funduszu Współpracy Dwustronnej, realizowanym przez Instytut we współpracy z partnerem Norweskim Vista Analyse na podstawie umowy z Narodowym Funduszem Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Więcej informacji znajduje się na stronie projektu http://climcities.ios.gov.pl/.
 
 
 

 


Miasto Bełchatów

ul. Kościuszki 1, 97-400 Bełchatów; tel: +48 447335116, +48 447335115; email: um@belchatow.pl
www.belchatow.pl
Wydawca: Urząd Miasta Bełchatowa, ul. Kościuszki 1, 97-400 Bełchatów
Kontakt do redakcji: a.duda@um.belchatow.pl
Zespół redakcyjny: Aleksandra Duda - Andrzejewska, Anna Przydryga, Kryspina Rogowska, Piotr Kurzydlak, Tomasz Kałużyński
 

Wszystkie prawa zastrzeżone - belchatow.pl 2021

belchatow.pl | invest.belchatow.pl | decydujemy.belchatow.pl | zobacz.belchatow.pl