joombig banner rotation images

Menu

Będzie kwesta na zabytkowe pomniki.

 

Przed nami dzień Wszystkich Świętych. Tradycyjnie tego dnia odwiedzamy groby bliskich. Przemierzając cmentarne alejki, warto zwrócić uwagę na te nagrobki, na których być może nie zapłonie ogień pamięci. Wśród nich będą też te najstarsze, zabytkowe, przez wielu zapomniane pomniki historii naszego miasta. Kilkadziesiąt takich nagrobków, tablic i krzyży w ramach akcji „Ratujmy zabytki naszych nekropolii” odrestaurowało Stowarzyszenie Przyjaciół Bełchatowa. Od 16 lat środki na ten cel zbierane są podczas specjalnej kwesty.


Historia w nagrobkach zapisana


Początki pierwszego rzymskokatolickiego cmentarza w Bełchatowie przy al. Włókniarza sięgają 1893 roku. W tym samym czasie wyznaczono miejsca pod drugi cmentarz żydowski oraz cmentarz ewangelicki. Najstarsza część bełchatowskiej nekropolii mieści się wokół charakterystycznego krzyża na tzw. Górce. Znajduje się tu ponad 40 zabytkowych grobowców, z czego większość pochodzi z końca XVIII i początku XIX wieku. Są też takie, które wybudowano w okresie dwudziestolecia międzywojennego.


Wiele z nich poza imieniem i nazwiskiem osoby pochowanej, datą narodzin i śmierci, ewentualnie krótką prośbą o modlitwę nie zawiera żadnych dodatkowych informacji. By dowiedzieć się czegoś więcej, potrzeba studiów biograficznych, historycznych, regionalnych. Taką zagadką dla wielu niewtajemniczonych w lokalna historię mogą być jedne z najstarszych grobów, w których pochowano Stefana Lenczewskiego, zmarłego 1 października 1893 roku, Mateusza Zielińskiego, zmarłego 2 marca 1896 roku czy Seweryny ze Stokowskich Korzeniowskiej, zmarłej w 1919 roku.

 

Historia cmentarza siega końca XIX wieku.

Nagrobki stanowiły niejednokrotnie przyczynek do badań historii regionu. Dziś wiemy na przykład, że Franciszek Przeradzki (ur. 1849), pochowany w 1896 roku był członkiem jednego z miejscowych cechów rzemieślniczych, a zmarły w 1904 roku Leopold Najsz to bełchatowski piekarz. Z kolei o tym, że Olga Iwanowna (zm. w 1918 roku) uczyła miejscowe dzieci, dowiadujemy się z inskrypcji zapisanej cyrylicą.


Wiele spośród najstarszych grobowców wprost informuje nas o historii ludzi, którzy żyli tu, gdzie my dziś jesteśmy. To oni tworzyli dzieje naszej małej ojczyzny. Nawet najkrótsze epitafia są opowieścią o przeszłości nie tylko pojedynczego człowieka, ale też całej społeczności. Takimi wymownymi grobowcami są: odrestaurowany w pierwszej kolejności, grobowiec Jana Nepomucena Kempfiego (zm. 1910 rok), wójta i sędziego gminy Bełchatówek, a także odnowiony w latach 2013-2014 nagrobek ostatniego przedwojennego burmistrza Bełchatowa Konstantego Miętkiewicza.


Trzeba przyznać, że z niektórych napisów układają się kompletne niemal biografie. Tak jest na przykład w przypadku Leona Pawlaka, o którym czytamy, że urodził się w 1840 roku, a jako młody mężczyzna brał udział w powstaniu styczniowym (1863 rok), później pracował jako nauczyciel. Podobne w swej formie epitafium znajdziemy na odrestaurowanym w 2016 roku grobie profesora gimnazjum ogólnokształcącego magistra Władysława Osmólskiego, który w latach 1939-1945 był uczestnikiem walk o wolność ojczyzny. Natomiast z płyty nagrobnej małżeństwa Czerwińskich odczytamy, że on – Ludwik Czerwiński (zm. w 1905 roku), był urzędnikiem akcyzy, ona – Marja ze Strumiłłów Czerwińska po śmierci męża wyszła powtórnie za mąż i nosiła nazwisko Czubiko. Zmarła w 1911 roku.


Wśród najstarszych i odnowionych zabytków znajdują się wielkie grobowce rodzinne, np. Pieniążków (przedwojennych właścicieli Domiechowic) i Czerwińskich, Strumiłów, Rodziewiczów (z których wywodził się pierwszy bełchatowski lekarz), a także Zająców i Szmidtów w Grocholicach.


XVI edycja kwesty „Ratujmy zabytki naszych nekropolii”


Kwestę na bełchatowskich cmentarzach co roku organizuje Stowarzyszenie Przyjaciół Bełchatowa. Od lat celem akcji jest pozyskiwanie środków na odnowę najstarszych pomników. Kilkadziesiąt pomników, nagrobnych tablic, do tego metalowe krzyże i ogrodzenia to wszystko, co udało się dotychczas odrestaurować. Planowane są kolejne prace.


Kwesta, której od lat towarzyszy hasło ,,Ratujmy zabytki naszych nekropolii” odbywać się będzie na bełchatowskich cmentarzach (przy al. Włókniarzy, ul. Wojska Polskiego i Tylnej) już po raz szesnasty. Pierwszą akcję zorganizowano w 2003 roku. Z roku na rok cieszy się ona coraz większym zainteresowaniem nie tylko wśród odwiedzających tego dnia bełchatowskie nekropolie, ale też w środowisku wolontariuszy.


- Jesteśmy dumni i bardzo zadowoleni z tego, jak nasza akcja się rozwinęła. Środki, które pozyskujemy podczas kwesty, pozwalają na realizację wielu zadań. Dziękujemy wszystkim darczyńcom – mówi Grzegorz Siedlecki, prezes Stowarzyszenia Przyjaciół Bełchatowa i dodaje, że wciąż pozostaje sporo do zrobienia.


- Gdy zaczynaliśmy, wysokość datków wahała się w granicach 1-1,5 tys., od kilku lat pozyskujemy 10 razy więcej – dodaje prezes Siedlecki.

W tegorocznej kweście udział weźmie około 30 wolontariuszy, członków i sympatyków stowarzyszenia. Udział zapowiedzieli też uczniowie bełchatowskich szkół. Kwestujących spotkamy przy cmentarnych bramach, a także przy głównym krzyżu (cmentarz przy al. Włókniarzy). Akcja prowadzona będzie 1 listopada w godz. 9-16. Wyjątkiem jest cmentarz w Grocholicach, gdzie tradycyjnie kwestuje się również w Zaduszki.

Wolontariusze posiadać będą identyfikatory i specjalne puszki, do których możemy wrzucać pieniądze. Każdy, kto wesprze akcję, otrzyma charakterystyczną nalepkę.


KZB

Kwesta odbywać sie będzie w godzinach 9-16 przy bramach cmentarnych.
 

Aktualności

 

 


Miasto Bełchatów

ul. Kościuszki 1, 97-400 Bełchatów; tel: +48 447335116, +48 447335115; email: um@belchatow.pl
www.belchatow.pl
Wydawca: Urząd Miasta Bełchatowa, ul. Kościuszki 1, 97-400 Bełchatów
Redaktor naczelny: Aleksandra Jasiczak, e-mail:a.jasiczak@um.belchatow.pl
Zespół redakcyjny: Aleksandra Duda - Andrzejewska, Anna Przydryga, Piotr Kurzydlak, Tomasz Kałużyński
 

Wszystkie prawa zastrzeżone - belchatow.pl 2018